Είναι απαραίτητο ένα πτυχίο πανεπιστημίου;

του Jon «Maddog» Hall, προέδρου του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Linux International και πρωτοπόρο στο χώρο του GNU/Linux παγκοσμίως

Το άρθρο αναδημοσιεύεται κατόπιν αδείας του κυρίου Hall καθώς και του υπεύθυνου επικοινωνίας του Linux Professional Institute, Scott Lamberton.

Πρόσφατα ένας νεαρός φίλος μου από τη Βραζιλία μου έστειλε ένα email ρωτώντας με την άποψή μου σχετικά με το αν ένας προγραμματιστής ή διαχειριστής συστημάτων θα έπρεπε να πάει στο κολλέγιο ή το πανεπιστήμιο.

Ερωτάμαι το ίδιο πράγμα κατα καιρούς και για μένα η ερώτηση είναι ταυτόχρονα απλή και πολύπλοκή.

Όταν άρχισα σε αυτό που έγινε αργότερα επιστήμη των υπολογιστών, τα πανεπιστήμια ήταν ένα από τα λίγα μέρη που οι περισσότεροι άνθρωποι θα μπορούσαν να ακουμπήσουν έναν υπολογιστή. Ναι, η κυβέρνηση και μερικές εταιρείες χρησιμοποιούσαν υπολογιστές, αλλά σίγουρα δεν ήταν το μέρος για να μάθει κάποιος να τους προγραμματίζει. Μπορεί να λάμβανε κάποιος εκπαίδευση σχετικά με το πως να λειτουργήσει έναν υπολογιστή (εκείνα τα χρόνια τους καλούσαμε «χειριστές), αλλά η εκπαίδευση στον προγραμματισμό ήταν τυπικά καθήκον του κολλεγίου ή του πανεπιστημίου, όπου μπορούσε κάποιος να χρησιμοποιήσει τον υπολογιστή για να εφαρμόσει την μυστική τέχνη του. Ακόμα και η εκπαίδευση για να γίνει κανείς «χειριστής» γινόταν τυπικά από μια εμπορική σχολή, το στρατό ή κάποιον άλλο επίσημο εκπαιδευτικό οργανισμό.

 

Ένας από τους λόγους για αυτό, φυσικά, ήταν το γεγονός ότι οι υπολογιστές ήταν ιδιαιτέρως ακριβοί και μόνο τα πανεπιστήμια θα μπορούσαν πραγματικά να προμηθευτούν έναν για να διδάξουν.

Τα προγράμματα των μαθητών συνήθως εκτελούνταν τη νύχτα, κατα σειρές, και έτσι είχε ο καθένας ένα αποτέλεσμα κάθε ημέρα. Η εύρεση άρθρων σε περιοδικά για την επιστήμη των υπολογιστών ήταν κάτι δύσκολο, ενώ η εύρεση βιβλίων ήταν ακόμα δυσκολότερη.

Παρ’ όλα αυτά η γνώση που πράγματι μου εξασφάλισε την πρώτη μου προγραμματιστική δουλειά εκτός του κολλεγίου ήταν η γνώση που απέκτησα μόνος μου διαβάζοντας βιβλία και εξασκούμενος σε ένα μικρό υπολογιστή στο πανεπιστήμιο… Δεν ήταν κάτι που μου διδάχτηκε από τους καθηγητές μου. Είχα μάθει να προγραμματίζω σε γλώσσα μηχανής και γλώσσα assembler διαβάζοντας βιβλία και αυτό ήταν που ενδιέφερε τον πρώτο μου εργοδότη. Απέδειξα την ικανότητά μου να κάνω αυτού του τύπου τον προγραμματισμό δείχνοντας τους αρκετά προγράμματα που είχα γράψει σε PDP-8 assembler. Ήθελαν να ξέρουν εαν μπορούσα να μάθω να προγραμματίζω στη γλώσσα του IBM assembler και εγώ (πιθανόν ασύστολα) είπα οτι μπορούσα εαν είχα ένα βιβλίο για τη γλώσσα και πρόσβαση σε ένα κατάλληλο μηχάνημα. Με προσλάβανε.

Σήμερα κάποια πράγματα είναι διαφορετικά και αυτές οι διαφορές στηρίζονται στην κατεύθυνση της παραχώρησης περισσότερου χρόνου αυτοεκπαίδευσης.

Εξελιγμένοι υπολογιστές με εξελιγμένα λειτουργικά συστήματα (πολλά από τα οποία είναι Ελεύθερο Λογισμικό και Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα) είναι διαθέσιμα προς χρήση και μελέτη σε πολύ χαμηλό κόστος. Το Διαδίκτυο παρέχει χιλιάδες άρθρα στην επιστήμη των υπολογιστών, τα οποία εκδίδονται εδώ και αρκετά χρόνια πολλά εκ των οποίων είναι «ελεύθερα» για κατέβασμα.

Όχι μόνο υπάρχουν λειτουργικά συστήματα όμως, αλλά υπάρχουν compilers, βάσεις δεδομένων, προγράμματα δικτύωσης και όλων των ειδών διαφορετικά προγράμματα που επιτρέπουν ένα νέο άνθρωπο που ενδιαφέρεται για την πληροφορική να ερευνήσει σχεδόν οτιδήποτε θέλει να μάθει.

Επίσης υπάρχουν αρκετά επιστημονικά άρθρα, βιβλία και διαδικτυακές κοινότητες όπου οι άνθρωποι θέτουν ερωτήσεις και παίρνουν απαντήσεις. Στην πραγματικότητα τα πανεπιστήμια όπως το MIT και το Rice έχουν διαθέσιμα τα μαθήματά τους στο Διαδίκτυο για να τα διαβάσει όποιος ενδιαφέρεται.

Επομένως τι παραπάνω προσφέρει ένα πανεπιστήμιο πέρα από την πληροφορία που μπορεί να βρεθεί τόσο εύκολα στο Διαδίκτυο σήμερα;

Πρώτα απ’ όλα, ένα πανεπιστήμιο αναπτύσει ένα πρόγραμμα σπουδών. Υπάρχει μια λίστα μαθημάτων τα οποία το πανεπιστήμιο αισθάνεται οτι είναι η βάση του τι θα πρέπει να γνωρίζει ένας φοιτητήτς για ένα συγκεκριμένο θέμα, είτε αυτό είναι επιχειρήσεις ή ηλεκτρολογική μηχανική. Το πρόγραμμα σπουδών μπορεί να περιλαμβάνει μαθηματικά, ξένες γλώσσες, κάποια θεωρητικά μαθήματα, κάποια μαθήματα σχετικά με φυσικές επιστήμες – με άλλα λόγια, γνώση η οποία θα βοηθήσει τον φοιτητή να ανταπεξέλθει στη ζωή του.

Συνειδητοποιόντας οτι το προσωπικό είχε περιορισμένο χρόνο με τους φοιτητες, οι συζητήσεις σχετικά με το ποιες σπουδές είναι οι καταλληλότερες για οποιαδήποτε μελλοντική ανάγκη του φοιτητή είναι συνήθως μεγάλες και κουραστικές. Θυμάμαι, πολλά χρόνια πριν που προσπαθούσα να «συνταξιοδοτήσω» ένα μάθημα το οποίο ένιωθα πως ήταν ξεπερασμένο και να το αντικαταστήσω με κάποιο «πιο σύγχρονο μάθημα» αλλά υπήρχε ένας καθηγητής που επέμενε οτι υπήρχε μεγάλη ανάγκη να κρατηθεί το παλαιότερο μάθημα μέσα στο πρόγραμμα σπουδών.

Δευτερευόντως το πανεπιστήμιο αναπτύσει τα υλικά μαθημάτων για αυτό το πρόγραμμα σπουδών. Παλαιότερα, αυτό σήμαινε επιλογή ενός βιβλίου (και στον συνεχώς εναλλασόμενο κόσμο των υπολογιστών τα βιβλία γρήγορα γίνονται ξεπερασμένα), η εύρεση διάφορων άλλων υλικών για τους φοιτητές, η ανάπτυξη μιας ροής παρουσίασης του υλικού αυτού και (φυσικά) η ανάπτυξη των εξετάσεων.

Τρίτον, το πανεπιστήμιο προσφέρει ένα πρόσφορο έδαφος για το φοιτητή να θέσει τις ερωτήσεις του και αυτές να απαντηθούν, είτε από τους ίδιους τους καθηγητές πανεπιστημίου είτε από άλλους φοιτητές που σπουδάζουν το ίδιο αντικείμενο.

Τέταρτον, το πανεπιστήμιο προσφέρει ένα μέρος για έρευνα, και η χρήση των μαθητών σε αυτή την έρευνα όχι μόνο τους δίνει την πορεία για το πως να επιλύσουν ένα πρόβλημα, αλλά και την πραγματική και πρακτική οπτική γωνία για το πως η γνώση εφαρμόζεται και πως να βρει δεδομένα και να τα εξετάσει λεπτομερώς ώστε να εξάγει την πληροφορία. Στην πραγματικότητα, ένα πανεπιστήμιο δεν αφορά την «εκπαίδευση» ή την «γνώση». Η πραγματική δουλειά σε ένα πανεπιστήμιο είναι να διδαχθεί ένας φοιτητής πως να αυτοεκπαιδεύεται, και (φυσικά) να επιδεικνύει οτι ο φοιτητής μπορεί να το κάνει αυτό – μέσω του διαγωνίσματος.

Έχω συμβουλεύσει ανθρώπους που θέλουν να μάθουν για την επιστήμη των υπολογιστών από μόνοι τους, να πάρουν ένα κατάλογο κολλεγίων (ή μερικούς από διαφορετικά πανεπιστήμια) και να κοιτάξουν τα προγράμματα σπουδών που θέλουν να μελετήσουν. Να κάνουν μια λίτα αυτών των μαθημάτων και από αυτά να δημιουργήσουν μια λίστα των βιβλίων και των άρθρων περιοδικών που θα είναι απαραίτητα για να μελετήσουν. Συνήθως μπορεί κανείς να το κάνει αυτό παίρνοντας το κατάλογο βιβλίων των βιβλιοπωλείων του κολλεγίου για κάθε μάθημα.

Έπειτα τους συμβουλεύω να διαβάσουν τα βιβλία και να εφαρμόσουν αυτά που γράφουν. Να κάνουν όλα τα προβλήματα στο τέλος του κάθε κεφαλαίου. Εαν έχουν ερωτήσεις να βρουν ένα forum στο Διαδίκτυο που ασχολείται με αυτό το θέμα, να ερευνήσουν αυτό το forum για να βρουν αν κάποιος έχει κάνει ήδη την ερώτηση αυτή και εαν οχι, να την θέσουν αυτοί.

Συμμετοχή στα forum για να συζήτηση διαφόρων θεμάτων.

Εαν υπάρχει ενδιαφέρον για την επιστήμη των υπολογιστών, μπορεί να θέλει κάποιος να συμμετέχει σε ένα project στο αντικείμενο μελέτης. Θα πρέπει να δει πως αυτό το project εφαρμόζει κάποιες από τις θεωρίες και τους αλγορίθμους που διαβάζει

Συνέχιση αυτής της διαδικασίας για όλα τα βιβλία.

Φυσικά αυτή η διαδικασία δεν παρέχει άθληση, φυσική εκπαίδευση ή πάρτυ μέχρι αργά, αλλά κάποιος που καθοδηγείται από ισχυρή θέληση και φιλοδοξία, μπορεί φυσικά να λάβει εκπαίδευση πανεπιστημιακού επιπέδου μόνος του.

Τι άλλο κάνει ένα πανεπιστήμιο; Ένα πανεπιστήμιο σας επιτρέπει να συναντήσετε πολλούς διαφορετικούς ανθρώπους από πολλές διαφορετικούς τομείς της ζωής και με διαφορετικές όψεις σε διάφορα θέματα, αλλά τη σήμερον ημέρα και αυτό το Διαδίκτυο το έχει επιτύχει εξίσου καλά.

Το πανεπιστήμιο φυσικά «πιστοποιεί». Το δίπλωμα που θα πάρετε σε αποτέλεσμα του οτι ακολουθήσατε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών και σε ικανοποίηση των καθηγητών σας οτι ξέρετε και εσείς επιτέλους το αντικείμενο και έχετε επιβιώσει της διαδικασίας μάθησης… Αμφότερα είναι σημαντικά αλλά θα διαπιστώσετε οτι η γνώση που αποκτήσατε είναι μόνο η αρχή.

Δεν υπάρχει τρόπος που ένα πανεπιστήμιο να σας δώσει μασημένη τροφή για αυτό που θα χρειαστεί να κάνετε για μερικές ώρες δουλειάς κάθε ημέρα, ή για τις πολλές βραδινές ώρες που μπορεί να ξοδέψετε στη βιβλιοθήκη. Πλέον θα κάνετε μια δουλειά η οποία είναι σαράντα ή πενήντα ή εξήντα ωρών τη βδομάδα και θα μάθετε πολλά, πολλά περισσότερα.

Τι συμβαίνει εαν κάποιος δεν πάει στο πανεπιστήμιο; Μπορεί να κάνετε οτι πρότεινα παραπάνω και θα μπορεί να γίνετε από αυτούς τους πολύ λαμπρούς ανθρώπους που μαθαίνουν οτι χρειάζονται να ξέρουν όπως χρειάζεται να το ξέρουν. Γνωρίζω αρκετά αυτοδίδακτα άτομα, αυτενεργούς ανθρώπους οι οποίοι ήταν πολύ επιτυχημένοι χωρίς ένα πτυχίο πανεπιστημίου.

Από την άλλη υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι οι οποίοι δεν λαμβάνουν το εύρος της γνώσης που παρέχει το πανεπιστήμιο και γίνονται πολύ επικεντρωμένοι, χάνοντας το πλάτος της γνώσης που παρέχει ένα ακαδημαϊκό ίδρυημα.

Ξέρου κάποιους ανθρώπους που αποφασίζουν τι είδους γνώση θα χρειαστούν για μια συγκεκριμένη δουλειά και αργότερα διαπιστώνουν οτι υποτίμησαν τη γνώση που χρειάζονται. Παρ’ ότι σπούδασαν, νόμιζαν οτι είχαν την γνώση που χρειάζονταν στο κατάλληλο βάθος και την κατανόηση, αλλά έσφαλαν.

Αυτό είναι κάτι που έμαθα από τα διαγωνίσματα LPI. Ενώ είχα μια καλή γνώση της επιστήμης των υπολογιστών και αρκετή εμπειρία στη διαχείριση των συστημάτων Unix και Linux, μου έλειπε η καθημερινή γνώση σχετικά με την λειτουργία μιας σύγχρονης επιχείρησης από την σκοπιά της διαχείρισης συστημάτων. Ευτυχώς από την ύλη που υπάρχει στον ιστότοπο του LPI και το μέγεθος των ελεύθερων πληροφοριών στο Διαδίκτυο ήμουν σε θέση να γεμίσω αυτό το κενό που χρειαζόταν για να περάσω το διαγώνισμα.

Ένας βαθμός πανεπιστημίου είναι κάτι ακόμα για προσθήκη στο CV που οι πιθανοί εργοδότες μπορεί να θέλουν, αλλά δεν εγγυάται την πρόσληψη. Παρομοίως, ένας άνθρωπος που έχει γνώσεις για ένα ευρύ φάσμα αντικειμένων, που έχει επιδείξει τις ικανότητές του μέσω έργων Ανοικτού Κώδικα και άλλων τύπων εργασίας και έχει μερικές πιστοποιήσεις στην κατοχή του, έχει την ίδια πιθανότητα να προσληφθεί σε μια αξιοπρεπή δουλειά.

0